Rrjeti mediatik me bazë në Katar ka pasur gjithmonë një linjë pro-palestineze dhe anti-amerikane. Por tani një editorial argumenton se ajo e Uashingtonit është një strategji e qartë: eliminimi i kërcënimit iranian. Ekspertët e Lindjes së Mesme janë të befasuar nga kjo kthesë e Al Jazeera-s, një editorial me peshë, i publikuar në faqen e saj, pohon se Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli po fitojnë përballë Iranit. Ky rrjet televiziv është më i rëndësishmi në botë në gjuhën arabe dhe ka ndikim të madh mbi elitat dhe opinionin publik të vendeve myslimane. Ai ka mbajtur gjithmonë një linjë editoriale pro-palestineze, anti-izraelite dhe, si rrjedhojë, pothuajse gjithmonë anti-amerikane. Në pronësi të familjes mbretërore të Katarit, Al Jazeera konsiderohet “krahu mediatik” i emirit Al Thani (mbiemër që ndahet nga shumë anëtarë të familjes, përfshirë kryeministrin dhe ministrin e Mbrojtjes). Sipas vëzhguesve, ky editorial i firmosur nga një ekspert i njohur i gjeopolitikës dhe strategjisë ushtarake – jo vetëm është miratuar, por edhe është nxitur nga vetë emiri.
Kjo risi ka rëndësi të veçantë. Katari ka mbajtur gjithmonë një qëndrim të paqartë, për të mos thënë tolerant, ndaj regjimit të ajatollahëve në Iran, edhe për arsye të dukshme ekonomike: të dy vendet ndajnë praktikisht të njëjtin rezervuar të madh gazi dhe duhet të bashkëjetojnë për ta shfrytëzuar. Për këtë arsye, Katari ka balancuar mes marrëdhënieve me vendet arabe sunite të Gjirit dhe fqinjit të fuqishëm shiit; ka strehuar për një kohë të gjatë drejtuesit politikë të Hamasit dhe i ka financuar (madje me miratimin e Izraelit dhe SHBA-së në disa periudha). Kjo politikë ka shkaktuar herë pas here tensione me vendet fqinje arabe.
Pse kjo kthesë e papritur? Shpjegimi lidhet me vendimin e Iranit për të sulmuar ushtarakisht Katarin, duke goditur jo vetëm bazën më të madhe amerikane në rajon, por edhe infrastrukturë energjetike dhe zona civile në Doha. Ky ofensivë, si edhe në rastin e Emirateve, po forcon një koalicion arab në mbështetje të SHBA-së.
Editoriali i Al Jazeera-s jep një analizë të detajuar. Sipas tij, dy javë pas fillimit të operacionit “Epic Fury”, narrativa dominuese ishte se SHBA dhe Izraeli kishin hyrë në luftë pa plan, ndërsa Irani po reagonte në gjithë rajonin, me rritje të çmimeve të naftës dhe rrezik për një konflikt të gjatë. Por kjo analizë konsiderohet e gabuar, sepse mat vetëm kostot dhe jo rezultatet strategjike.
Nëse vëzhgohen mjetet kryesore të fuqisë iraniane – arsenali i raketave balistike, infrastruktura bërthamore, mbrojtja ajrore, marina dhe rrjeti i aleatëve – tabloja është e një dobësimi sistematik. Numri i raketave të lëshuara ka rënë me mbi 90%, nga 350 në fund të shkurtit në rreth 25 në mesin e marsit. Edhe dronët kanë pësuar rënie të ngjashme. Qindra platforma lëshimi janë shkatërruar dhe, sipas disa vlerësimeve, 80% e kapacitetit për të goditur Izraelin është eliminuar. Forcat detare iraniane po shkatërrohen, ndërsa mbrojtja ajrore është neutralizuar në atë pikë sa SHBA fluturon mbi Iran me bombardues jo “stealth”, çka tregon dominim pothuajse total ajror.
Fushata është zhvilluar në dy faza: e para synonte neutralizimin e mbrojtjes ajrore dhe strukturave të komandës; e dyta, që vazhdon ende, godet industrinë e mbrojtjes për të penguar rindërtimin e kapaciteteve. Sipas autorit, kjo nuk është një bombardim i rastësishëm, por një strategji e mirëpërcaktuar.
Irani përballet tani me një dilemë: nëse përdor raketat e mbetura, rrezikon të zbulojë dhe humbasë platformat e lëshimit; nëse i ruan, humbet aftësinë për të ushtruar presion. Kjo e paraqet si një fuqi në rënie. Sa i përket programit bërthamor, Irani kishte arritur nivele të larta pasurimi uraniumi, por sulmet kanë dëmtuar objektet kryesore dhe po pengojnë rindërtimin e tyre. Edhe pse njohuritë nuk mund të shkatërrohen, ky është një argument për diplomacinë pas luftës, jo kundër fushatës ushtarake.
Mbyllja e mundshme e Ngushticës së Hormuzit shihet si një armë që dëmton vetë Iranin, pasi prek eksportet e tij dhe rrit izolimin ndërkombëtar, veçanërisht ndaj partnerëve si Kina. Sulmet e aleatëve të Iranit në rajon interpretohen si shenjë dobësie, pasi rrjeti i tyre është goditur rëndë dhe po vepron gjithnjë e më i çorganizuar. Megjithëse kritikohet mungesa e një strategjie përfundimtare politike, autori argumenton se objektivi është i qartë: dobësimi strategjik i Iranit dhe kufizimi i aftësisë së tij për të ushtruar ndikim në rajon, pa qenë e nevojshme pushtimi i tij.
Në fund, pranohet se lufta ka kosto të mëdha njerëzore dhe ekonomike, por argumentohet se mosveprimi do të kishte pasoja edhe më të rënda, si një Iran bërthamor dhe më i fuqishëm në rajon. Përfundimi është se, pavarësisht mangësive politike dhe diplomatike, strategjia ushtarake e SHBA-së dhe Izraelit po jep rezultate.
Shënim: Ky shkrim është pronësi intelektuale e Corriere della Sera.
