Navanethem “Navi” Pillay, një juriste nga Afrika e Jugut dhe ish-komisionere e lartë e OKB-së për të drejtat e njeriut, fitoi Çmimin Nobel për Paqen 2026, “për përpjekjet e saj për të promovuar paqen dhe të drejtën ndërkombëtare”. “Angazhimi i Pillay-t ndaj parimeve universale ligjore dhe busulla e saj morale e fortë janë konstante në një karrierë të gjatë. E lindur në një familje me origjinë indiane tamile nën aparteidin në Durban të Afrikës së Jugut, Pillay u bë avokate, duke u përballur me diskriminim të thellë strukturor, segregacion dhe përjashtim”, tha Jørgen Watne Frydnes, kryetar i Komitetit Norvegjez të Nobelit.

Navi Pillay ka dhënë një kontribut të çmuar në mbrojtje të të drejtave të njeriut në Afrikën e Jugut, ku ka shërbyer edhe si avokate e Nelson Mandelës dhe e personave të tjerë që u ngritën kundër aparteidit, deri te shërbimi i saj si gjyqtare në disa nga çështjet kryesore gjyqësore ndërkombëtare të kohës sonë.

Navanethem “Navi” Pillay ka qenë në ballë të zhvillimit të një rendi ligjor ndërkombëtar. Ajo u diplomua në drejtësi dhe shpejt filloi të mbronte aktivistët që u ngritën kundër aparteidit. Pillay u rrit në një familje me prejardhje indiane tamile në Durban të Afrikës së Jugut, ku në vitin 1967 themeloi firmën e saj ligjore. Në vitet 1980 ajo studioi në Universitetin e Harvardit dhe fitoi gradën Doktore e Shkencave Juridike në vitin 1988.

Dr. Pillay u emërua në Gjykatën e Lartë të Afrikës së Jugut në vitin 1995. Katër vjet më vonë ajo u bë gjyqtare dhe Presidente e Tribunalit Ndërkombëtar Penal për Ruandën (ICTR), ku u dallua për rolin e saj në përcaktimin se dhuna seksuale dhe përdhunimi, si dhe përhapja e propagandës, mund të çojnë në padi për krime kundër njerëzimit dhe gjenocid. Më pas ajo u emërua për të shërbyer si gjyqtare në Gjykatën Ndërkombëtare Penale (Iç). Nga viti 2008 deri në vitin 2014 ajo shërbeu si Komisionere e Lartë e Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut (OHCHR). Navi Pillay gjithashtu kryesoi Komisionin e Pavarur Ndërkombëtar të Hetimit të OKB-së mbi Territorin e Pushtuar Palestinez nga viti 2021 deri në vitin 2025, dhe në vitin 2019 ajo u bë gjyqtare ad hoc në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë (ICJ) në çështjen në të cilën Mianmari akuzohet për gjenocid.

Komiteti Norvegjez i Çmimit Nobel i kushton rëndësi rolit të Navi Pillay si një forcë lëvizëse në zhvillimin e një sistemi ndërkombëtar të ligjit dhe rendit, duke theksuar më tej rigorozitetin e saj gjyqësor, integritetin personal dhe guximin e konsiderueshëm. Në një kohë kur numri i luftërave dhe konflikteve është në rritje, dhe kur gjyqtarët dhe institucionet e së drejtës ndërkombëtare janë në sulm politik, Komiteti i Nobelit dëshiron të lëshojë një kujtesë se aftësia për të zgjidhur konfliktet pa forcë ose dhunë varet nga sundimi ndërkombëtar i ligjit. Një sistem ligjor ndërkombëtar në të cilin kriminelët e luftës mbahen përgjegjës dhe viktimat e abuzimit shohin drejtësi të zbatohet është një parakusht për një botë paqësore.

LËR NJË KOMENT

Esmeralda Hasani është emëruar në krye të Shërbimit Informativ të Shtetit (SHISH). Presidenti i Republikës, Bajram Begaj, ka dekretuar emërimin e saj, pas shkarkimit nga detyra të Vlora Hysenit. Para...
/ Nov 12
Nga Elvana Tivari Po i marr me radhë, me Pishë Poro-Nartën si shembull, sepse aty shihet më mirë se çfarë mbron ky ligj. ① Arsyeja e parë e KM-së: projektligjet...
/ Nov 18
Cilët janë të rinjtë tanë ekselentë? Nëpër çfarë rrugësh të vështira kalojnë ata sot dhe për çfarë kanë nevojë? A i njohim realisht të rinjtë tanë dhe shpirtin e tyre...
/ Nov 16
  Shqipëria do pajiset me sistemet raketore. Departamenti Amerikan i shtetit konfirmon miratimin e shitjes e cila arrin vlerën e 210 milionë dollarëve. Vendi ynë ka kërkuar të blejë 2...
/ Nov 18