
Jim Carter, presidenti i SHBA-së ndërroi jetë këtë të dielë, në moshën 100-vjeçare. I njohur si udhëheqësi i parë i SHBA-së i cili mori seriozisht ndryshimin e kushteve klimaterike, gjatë mandatit të tij ai i premtoi amerikanëve se nuk do të gënjejë kurrë popullin e tij. Carter erdhi asokohe në pushtet, nga një fermer i kikirikut në një udhëheqës gjatë trazirave të Watergate-it.
Si nisi karriera politike e Carterit
Ai e nisi karrierën e tij politike duke shërbyer në bordin e arsimit, ndërsa në vitin 1962 Carter fitoi zgjedhjen si demokrat në Senatin e Shtetit të Xhorxhias dhe u rizgjodh në vitin 1964. Në vitin 1966 ai dështoi në një përpjekje për t’u bërë guvernator, dhe i trishtuar nga kjo përvojë, gjeti ngushëllim në Krishterimin Evangelik, duke u bërë një Baptist i lindur përsëri. Gjatë fjalimit të tij të betimit, ai deklaroi se “koha për diskriminimin racor ka mbaruar” dhe vazhdoi të hapë zyrat e qeverisë së Xhorxhias për njerëzit me ngjyrë dhe për gratë. Gjatë kësaj periudhe, ai tërhoqi vëmendjen kombëtare dhe u bë një simbol i qeverisjes së mirë.
Në vitin 1974, pak para se të mbaronte mandati i tij si guvernator, Carter shpalli kandidaturën e tij për emërimin presidencial demokrat. Pavarësisht se nuk kishte një bazë të madhe politike kombëtare ose mbështetje të madhe, ai arriti përmes një fushate të palodhur të grumbullonte një elektorat të gjerë. Pas skandalit të Ëatergate-it, i cili kishte ngritur shqetësime të gjera për fuqinë e presidencës dhe integritetin e degës ekzekutive, Carter e paraqiti veten si një njeri me parime të forta që mund të rivendoste besimin e popullit amerikan tek liderët e tij.

Jimmy Carter në Xhorxhia me babain e Martin Luther King. Carter zhvilloi fushata për të drejtat civile në vitet 1960.
Karriera e tij në Akademinë Detare
Carter lindi në Plains, Xhorxhia. Karrierën e tij, e nisi duke ndjekur Akademinë Detare të SHBA-së në vitin 1924 dhe pas diplomimit me mesatare të lartë, ai u emërua oficer detar dhe filloi shërbimin e tij në nëndetëse. Carter është një nga tre presidentët që diplomuan në një akademi ushtarake të SHBA-së, por është i vetmi që ka diplomuar në Akademinë Detare. Fillimisht, Carter u stacionua në Virxhinia ku shërbeu në “USS Pomfret dhe USS K-1”. Në vitin 1948, ai u dërgua në “USS Alabama”, ku punoi si oficer i elektronikës. Carter ishte përgjegjës për mirëmbajtjen e sistemeve sonar dhe radar të anijes, të cilat luanin një rol të rëndësishëm në mbrojtjen e anijes.

Nelson Mandela dhe Jimmy Carter punuan së bashku për të promovuar paqen dhe të drejtat e njeriut.
Sfida e Carterit gjatë pushtetit
Ndërsa ekonomia amerikane ra në recesion, popullariteti i Carter filloi të bjerë.
Ai u përpoq të bindte vendin të pranonte masa të rrepta për t’u marrë me krizën energjetike, duke përfshirë racionimin e benzinës, por u përball me kundërshtime të hidhura në Kongres.
Planet për të futur një sistem të kujdesit shëndetësor universal u themeluan gjithashtu në legjislaturë, ndërkohë që papunësia dhe normat e interesit u rritën. Politika e tij në Lindjen e Mesme filloi me triumf, me Presidentin Sadat të Egjiptit dhe Kryeministrin Begin të Izraelit që nënshkruan marrëveshjen e Camp David në 1978.

Presidenti egjiptian dhe kryeministri izraelit duke u shtrënguar duar për marrëveshjen në Camp David në vitin 1978.
Por suksesi jashtë vendit ishte jetëshkurtër. Revolucioni në Iran, i cili çoi në marrjen e pengjeve amerikane, dhe pushtimi sovjetik i Afganistanit ishin prova të rënda. Carter ndërpreu marrëdhëniet diplomatike me Teheranin dhe zbatoi sanksione tregtare në një përpjekje të dëshpëruar për të çliruar amerikanët, shkruan “BBC News”. Një përpjekje për t’i shpëtuar ata me forcë ishte një fatkeqësi, duke lënë tetë ushtarakë amerikanë të vdekur. Incidenti pothuajse me siguri i dha fund çdo shprese për rizgjedhje. Pas largimit nga detyra, Carter kishte një nga vlerësimet më të ulëta të miratimit se çdo president i SHBA. Por në vitet në vijim, ai bëri shumë për të rivendosur në vend reputacionin e tij.

Jimmy dhe Rosalynn Carter duke mirëpritur Nancy dhe Ronald Reagan në Shtëpinë e Bardhë në vitin 1980.
Përveç pasionit të tij në Akademinë Detare dhe në fushën e politikës, ai ishte dhë një lojtar basketbolli në shkollën e mesme. Carter vinte nga një familje e madhe, dhe ishte i pari nga katër fëmijë. Babai i tij drejtonte biznesin e kikirikëve ndërsa nëna e tij, ishte me profesion infermiere. Carter u martua në Korrik të vitit 1946 me Rosalynn Smith, së bashku ata kanë 4 fëmijë.

Jimmy Carter në fermën e tij të kikirikëve në Xhorxhia në vitin 1976.
Në pension, Carter zgjodhi një mënyrë jetese modeste. Ai shmangu paraqitjet fitimprurëse të të folurit dhe vendet në bordet e korporatave për një jetë të thjeshtë me gruan e tij, në vendin e lindjes. Carter nuk donte të fitonte para nga koha e tij në Zyrën Ovale. “Unë nuk shoh asgjë të keqe në këtë; Unë nuk fajësoj njerëzit e tjerë që e bëjnë këtë,” tha ai për Washington Post. “Nuk ka qenë kurrë ambicia ime të jem i pasur.”– shkruan “BBC News”.

Jimmy Carter, i rrethuar nga anëtarët e familjes së tij, duke festuar fitoren në zgjedhjet presidenciale të vitit 1976.


