Elisa Spiropali, me anë të një reagimi në Facebook, ka reaguar për zërat dhe interpretimet që kanë përhapur për të ditët e fundit në emisione dhe forume. Ajo thekson se shumë nga këto komente nuk vijnë nga njohja, por nga nevoja për të mbushur boshllëkun me versione. “Heshtja ime nuk është mungesë përgjigjeje, është një kufi i vendosur mes asaj që duhet thënë dhe asaj që duhet kuptuar”, shprehet Spiropali, duke nënvizuar se jo çdo gjë që ndodh kërkon një rrëfim të menjëhershëm publik. Sipas saj, mungesa e qetësisë për të reflektuar mbi ngjarjet po humb kuptimin e përgjegjësisë.
Ajo shton se çështja nuk është thjesht personale, por një pasqyrë e një modeli shoqëror ku arroganca dhe abuzimi nuk shihen më si devijime, por si forma të pranueshme të veprimit. Ky model, sipas Spiropalit, krijon një kulturë ku bindja konsiderohet virtyt dhe përshtatja shpërblehet më shumë se merita, duke zhvendosur politikën nga konkurrenca e ideve drejt një strukture të mbyllur. “Fitorja humb përmbajtjen morale dhe reduktohet në rezultat, ndërsa besimi që e legjitimon dobësohet në mënyrë të padukshme. Kur iluzioni zëvendëson reflektimin, dinjiteti bëhet i negociueshëm, i varur nga momenti dhe pozicioni, jo si një vlerë që qëndron përtej pushtetit,” shprehet Spiropali në reagimin e saj.
Heshtja e debatit, sipas saj, nuk është mungesë mendimesh, por mungesë hapësire për t’i vënë ato në jetë. Kur debati zëvendësohet nga dakordësia e heshtur, meritokracia përmendet si parim, por nuk funksionon më si praktikë, sepse kërkon drejtësi që nuk pranon kompromise me rehatinë e pushtetit. Spiropali nënvizon gjithashtu ndikimin e heshtjes në mënyrën se si perceptohet frika dhe liria, ajo ndihet heshturazi, bëhet pjesë e një rendi të ri dhe reduktohet në një dëshirë që përmendet më shumë sesa praktikohet.
Në fund të reagimit të saj, Spiropali thekson rëndësinë e reflektimit mbi vlerat europiane dhe përgjegjësinë. “Europa nuk është një narrativë për t’u cituar, por një rend vlerash që kërkon përputhje. Çdo distancë mes fjalës dhe praktikës e bën këtë referencë të zbrazët.” Ajo përfundon duke theksuar se heshtja nuk është mungesë veprimi, por një formë e fuqishme e fjalës që i jep kohë të vërtetës të marrë formë.
Reagimi i plotë
“Ka ditë që në emisione dhe forume flasin për mua, me një siguri që shpesh nuk vjen nga njohja, por nga nevoja për ta mbushur boshllëkun me versione. Zërat shtohen, interpretimet shumëfishohen, ndërsa ajo që mungon është qetësia për të kuptuar se jo çdo gjë që ndodh kërkon një rrëfim të menjëhershëm publik.
Heshtja ime nuk është mungesë përgjigjeje, është një kufi i vendosur mes asaj që duhet thënë dhe asaj që duhet kuptuar, sepse në një kohë kur gjithçka kërkon të shpjegohet, rrezikojmë të humbasim kuptimin e vetë përgjegjësisë.
Ajo që po ndodh nuk është thjesht një çështje personale, por një shfaqje e një modeli që po zgjerohet me një normalitet të heshtur, ku arroganca dhe abuzimi nuk paraqiten më si devijime, por si forma të pranueshme shoqërore.
Ky model nuk imponon vetëm vendime, por ndërton një kulturë ku bindja konsiderohet virtyt dhe përshtatja shpërblehet më shumë se merita, duke e zhvendosur gradualisht politikën nga një hapësirë e konkurrencës së ideve në një strukturë të mbyllur ku rëndësi ka sa përshtatesh, jo sa vlen.
Në këtë rrjedhë, fitorja fillon të humbasë përmbajtjen e saj morale dhe reduktohet në rezultat, ndërsa besimi që e legjitimon atë dobësohet në mënyrë të padukshme. Dhe kur iluzioni zëvendëson reflektimin, atëherë edhe dinjiteti fillon të trajtohet si një element i negociueshëm, i varur nga momenti dhe nga pozicioni, jo si një vlerë që qëndron përtej pushtetit.
Këtu fillon edhe heshtja e debatit, jo si mungesë mendimesh, por si mungesë hapësire për t’i vënë në jetë. Sepse debati nuk zhduket, ai shtypet, dhe kur shtypet, nuk krijon qetësi, por grumbullim të padukshëm tensioni. Dhe pikërisht aty ku debati zëvendësohet nga dakordësia e heshtur, meritokracia fillon të përmendet si parim, por nuk funksionon më si praktikë, sepse ajo kërkon një drejtësi që nuk pranon kompromise me rehatinë e pushtetit.
Në këtë klimë, frika nuk ka nevojë të shpallet për të ekzistuar, ajo ndihet, shpërndahet në mënyrë të heshtur dhe bëhet pjesë e një rendi të ri ku njerëzit mësohen të masin fjalët, jo për nga vërtetësia, por për nga pasojat. Dhe kur kjo ndodh, liria humbet karakterin e saj si ushtrim i përditshëm dhe reduktohet në një dëshirë që përmendet më shumë sesa praktikohet. Kjo është ndoshta forma më e rafinuar e kufizimit, kur liria nuk ndalohet, por zbehet.
Ndërkohë, Europa mbetet referencë e përhershme në diskurs, një fjalë që përdoret për të legjitimuar çdo drejtim.
Europa nuk është një narrativë për t’u cituar, por një rend vlerash që kërkon përputhje, dhe çdo distancë mes fjalës dhe praktikës e bën këtë referencë të zbrazët. Në këtë pikë, politika përballet me një pyetje që nuk mund ta shmangë: a jemi duke ndërtuar një sistem që prodhon përgjegjësi apo një sistem që e justifikon dhe riprodhon veten?
Fitorja nuk merret, ajo provohet.
Meritohet kur njerëzit nuk të ndjekin nga frika, por të besojnë nga bindja, dhe kur largohesh, mbetet respekti, jo vetëm rezultati.
Prandaj, nuk kam folur për veten, sepse kjo nuk është një histori që fillon dhe mbaron me një individ. Është një pasqyrë e një kohe që kërkon më shumë reflektim se reagim. Dhe ndoshta, në një moment kur gjithçka kërkon zë, heshtja bëhet forma më e fortë e fjalës, sepse ajo nuk i nënshtrohet menjëhershmërisë, por i jep kohë të vërtetës të marrë formë.”
